|
Tłumaczenie tekstów - prawo autorskie
Na podstawie:
Dz.U. 1994 nr 24 poz. 83
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Według podstawowego podziału rozróżnia się prawa autorskie:
* Osobiste - niezbywalne, nigdy nie wygasają. Nie można zrzec się autorstwa utworu.
* Majątkowe - ograniczone w czasie, mogą zostać przekazane przede wszystkim w formie licencji lub ich przeniesienia.
Definicja:
Art. 1.
1. Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).
Tłumaczenie jest jedną z form opracowań cudzego utworu i stanowi przedmiot prawa autorskiego.
Art. 2.
1. Opracowanie cudzego utworu, w szczególności tłumaczenie, przeróbka, adaptacja, jest przedmiotem prawa autorskiego bez uszczerbku dla prawa do utworu pierwotnego.
Tłumaczenie nie narusza pierwotnych praw autorskich. Można przetłumaczyć dowolny utwór (dokument, tekst, film, program komputerowy itp.) na własny użytek bez naruszania prawa , ale już na rozporządzanie nim i korzystanie z niego potrzebna jest zgoda autora bądź podmiotu dysponującego prawami autorskimi.
Za opracownie nie uważa się utworu, który powstał z inspiracji cudzym utworem.
Ustawa nakłąda obiwiązek podania na opracowania tytułu i autora utowru pierwotnego.
Wyjątki od pełnej ochrony praw autorskich:
Oficjalne publikacje państwowe
Art. 4.
Nie stanowią przedmiotu prawa autorskiego:
1) akty normatywne lub ich urzędowe projekty,
2) urzędowe dokumenty, materiały, znaki i symbole,
3) opublikowane opisy patentowe lub ochronne,
4) proste informacje prasowe.
Zgodnie z treścią Ustawy można bez naruszenia praw publikować akty prawne czy proste informacje prasowe ukazujące się np. na stronach rządowych. Ochronie praw autorskich nie podlegają również oficjalne tłumaczenia ww. dokumentów (wykonywane przez podmioty publiczne).
Niemniej w wypadku kiedy tłumaczenia dokonuje osoba prywatna, wówczas zyskuje ona prawo do ochrony swojego dzieła.
Jednak w wypadku kiedy tłumaczenia dokona osoba prywatna, zyskuje ona prawo do ochrony swojego dzieła.
Rozpowszechnianie w celach informacyjnych
Ustawa (Art. 25.) dopuszcza możliwość rozpowszechniania w mediach w celach informacyjnych niektórych z już rozpowszechnionych sprawozdań, wypowiedzi, streszczeń czy artykułów dotyczących aktualnych wydarzeń, zarówno w oryginale jak i tłumaczeniu. Przepis ten nie ogranicza w żaden sposób prawa autorów do wynagrodzenia za wykorzystanie ich materiałów.
Instytucje naukowe i oświatowe
Jednostki uznane za instytucje naukowe lub oświatowe mają prawo do korzystania z rozpowszechnionych już utworów.
Art. 27.
Instytucje naukowe i oświatowe mogą, w celach dydaktycznych lub prowadzenia własnych badań, korzystać z rozpowszechnionych utworów w oryginale i w tłumaczeniu oraz sporządzać w tym celu egzemplarze fragmentów rozpowszechnionego utworu.
Tłumaczenie utworów audiowizualnych
Prawo do tłumaczenia na różne wersje językowe bez konieczności zgody autorów przysługuje producentom utworów audiowizualnych.
Art. 71.
Producent może bez zgody twórców utworu audiowizualnego dokonywać tłumaczeń na różne wersje językowe.
Programy komputerowe
Producent programu komputerowego z racji posiadania majątkowych praw autorskich może dokonać jego tłumaczenia bez zgody autora (pracownika), o ile umowa podpisana pomiędzy nimi nie stanowi inaczej. Również użytkownik może dokonać tłumaczenia programu na własny użytek.
Art. 74.
(...)
4. Autorskie prawa majątkowe do programu komputerowego, z zastrzeżeniem przepisów art. 75 ust. 2 i 3, obejmują prawo do:
(...)
2) tłumaczenia, przystosowywania, zmiany układu lub jakichkolwiek innych zmian w programie komputerowym, z zachowaniem praw osoby, która tych zmian dokonała,(...)
Art. 75.
(...)
2. Nie wymaga zezwolenia uprawnionego:
(...)
3) zwielokrotnianie kodu lub tłumaczenie jego formy w rozumieniu art. 74 ust. 4 pkt 1 i 2, jeżeli jest to niezbędne do uzyskania informacji koniecznych do osiągnięcia współdziałania niezależnie stworzonego programu komputerowego z innymi programami komputerowymi, o ile zostaną spełnione następujące warunki:
a) czynności te dokonywane są przez licencjobiorcę lub inną osobę uprawnioną do korzystania z egzemplarza programu komputerowego bądź przez inną osobę działającą na ich rzecz,
b) informacje niezbędne do osiągnięcia współdziałania nie były uprzednio łatwo dostępne dla osób, o których mowa pod lit. a),
c) czynności te odnoszą się do tych części oryginalnego programu komputerowego, które są niezbędne do osiągnięcia współdziałania.
Przeniesienie praw autorskich a prawo do opracowań
Warto pamiętać, że nawet przeniesienie pełni majątkowych praw autorskich na inną osobę lub podmiot nie wiąże się z uprawnieniami do ich późniejszych opracowań. Aby nabywający majątkowe prawa mógł dokonywać np. tłumaczenia utworu, konieczny jest odrębny zapis w umowie z twórcą.
|
